Νέα έρευνα δείχνει ότι η χρήση αλκοόλ για αντιμετώπιση του στρες στην πρώιμη ενήλικη ζωή μπορεί να προκαλέσει μακροχρόνιες βλάβες στον εγκέφαλο
Το αλκοόλ έχει χρησιμοποιηθεί εδώ και πολύ καιρό ως τρόπος αντιμετώπισης του στρες, αλλά νέα έρευνα δείχνει ότι αυτή η συνήθεια μπορεί να έχει μακροχρόνιες συνέπειες.
Μια μελέτη από το University of Massachusetts Amherst διαπίστωσε ότι όταν οι άνθρωποι αρχίζουν να χρησιμοποιούν το αλκοόλ για τη διαχείριση του στρες στην πρώιμη ενήλικη ζωή, μπορεί να εμφανιστούν γνωστικά προβλήματα αργότερα στη ζωή, ακόμη και μετά από χρόνια αποχής!
Αυτές οι επιπτώσεις περιλαμβάνουν μειωμένη ικανότητα διαχείρισης μεταβαλλόμενων καταστάσεων, μεγαλύτερη τάση επιστροφής στο αλκοόλ κατά τη διάρκεια στρες, καθώς και γνωστική έκπτωση που συνδέεται με παθήσεις όπως η άνοια και η νόσος Alzheimer.
Τα ευρήματα, που δημοσιεύτηκαν στο Alcohol Clinical and Experimental Research, προσφέρουν μια εικόνα για το πώς το αλκοόλ αλλάζει τα κυκλώματα του εγκεφάλου και μπορεί να καθοδηγήσουν νέες στρατηγικές αντιμετώπισης των μακροχρόνιων επιπτώσεών του.
Οι επιστήμονες έχουν εδώ και καιρό αναγνωρίσει τη στενή σχέση ανάμεσα στο στρες και τη χρήση αλκοόλ. Η κατανάλωση μπορεί προσωρινά να μειώσει το στρες, αλλά ταυτόχρονα αποδυναμώνει τη φυσική ικανότητα του εγκεφάλου να το ρυθμίζει.
Με τον χρόνο, αυτό μπορεί να οδηγήσει σε αυξημένη κατανάλωση, ενώ οι κακές αποφάσεις που προκαλούνται από το αλκοόλ δημιουργούν ακόμη περισσότερο στρες. Αυτός ο κύκλος μπορεί να γίνεται όλο και πιο δύσκολο να σπάσει καθώς αλλάζει η λειτουργία του εγκεφάλου.
Πώς αλληλεπιδρούν στρες και αλκοόλ στον εγκέφαλο
«Το εργαστήριό μου μελετά τα νευρωνικά κυκλώματα που καθορίζουν τον τρόπο που παίρνουμε αποφάσεις», λέει η Elena Vazey, αναπληρώτρια καθηγήτρια βιολογίας στο University of Massachusetts Amherst και επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης.
«Όλοι γνωρίζουμε ότι το αλκοόλ συχνά οδηγεί σε κακές αποφάσεις, αλλά αναρωτηθήκαμε πώς η κατανάλωση στην πρώιμη ενήλικη ζωή, σε συνδυασμό με το στρες, επηρεάζει αυτά τα κυκλώματα καθώς μεγαλώνουμε. Αν καταλάβουμε πώς το αλκοόλ και το στρες αλλάζουν τα κυκλώματα του εγκεφάλου, μπορούμε να βρούμε καλύτερους τρόπους βοήθειας των ανθρώπων».
Με υποστήριξη από το Εθνικό Ινστιτούτο για την Κατάχρηση Αλκοόλ και τον Αλκοολισμό (NIAAA), η ομάδα της Vazey μελέτησε ποντίκια, των οποίων τα εγκεφαλικά συστήματα μοιάζουν με τα ανθρώπινα. Διαπίστωσαν ότι ο συνδυασμός αλκοόλ και στρες έχει ισχυρότερη επίδραση στον εγκέφαλο από κάθε παράγοντα ξεχωριστά.
Η έρευνα έδειξε επίσης ότι άτομα που βασίζονται στο αλκοόλ για να αντιμετωπίσουν το στρες στην πρώιμη ενήλικη ζωή είναι πιο πιθανό να επιστρέψουν στην κατανάλωση αργότερα στη ζωή, ακόμη και μετά από μεγάλα διαστήματα αποχής.
Αυτό δείχνει ότι οι συνδυασμένες επιπτώσεις στρες και αλκοόλ μπορούν να προκαλέσουν μόνιμες αλλαγές στη λειτουργία του εγκεφάλου.
Γνωστική έκπτωση στη μέση ηλικία και μειωμένη ευελιξία
Στη μέση ηλικία, η ικανότητα μάθησης φαίνεται σχετικά ανεπηρέαστη σε σύγκριση με τους ελαφρούς καταναλωτές αλκοόλ. Ωστόσο, η γνωστική ευελιξία, δηλαδή η ικανότητα προσαρμογής σε νέες καταστάσεις, μειώνεται σημαντικά.
«Η μέση ηλικία είναι το σημείο όπου τα προβλήματα αρχίζουν να συσσωρεύονται», λέει η Vazey.
«Γνωρίζουμε ότι το αλκοόλ αποτελεί παράγοντα κινδύνου για πρώιμη γνωστική έκπτωση, και είδαμε ότι αυτός ο συνδυασμός αλκοόλ και στρες δημιουργεί δυσκολίες προσαρμογής που εμφανίζονται επίσης στα πρώτα στάδια της άνοιας».
Μηχανισμοί του εγκεφάλου: Locus coeruleus και απόκριση στο στρες
Για να κατανοήσουν γιατί συμβαίνουν αυτές οι αλλαγές, οι ερευνητές επικεντρώθηκαν στο locus coeruleus (LC), μια περιοχή του εγκεφαλικού στελέχους που εμπλέκεται στη λήψη αποφάσεων και στην αντίδραση στο στρες τόσο σε ποντίκια όσο και σε ανθρώπους.
Σε έναν υγιή εγκέφαλο, το LC ενεργοποιείται κατά το στρες και απενεργοποιείται όταν αυτό τελειώσει.
Ωστόσο, σε εγκεφάλους με ιστορικό χρήσης αλκοόλ και στρες, αυτό το σύστημα δεν απενεργοποιείται σωστά, διαταράσσοντας τη λήψη αποφάσεων.
Οξειδωτικό στρες και μόνιμη εγκεφαλική βλάβη
Η ομάδα παρατήρησε επίσης σαφή σημάδια οξειδωτικού στρες στο LC, μιας μορφής κυτταρικής βλάβης που συναντάται συχνά στη νόσο Alzheimer.
Ακόμη και μετά από μεγάλα διαστήματα αποχής από το αλκοόλ, οι εγκέφαλοι ποντικιών μέσης ηλικίας που είχαν καταναλώσει μεγάλες ποσότητες αλκοόλ στο παρελθόν έδειξαν περιορισμένη ικανότητα ανάκαμψης.
«Ο εγκέφαλος μπορεί πραγματικά να δυσκολευτεί να ανακάμψει από ένα ιστορικό χρόνιου στρες και κατανάλωσης στην πρώιμη ενήλικη ζωή», λέει η Vazey.
«Πιστεύουμε ότι η οξειδωτική βλάβη μπορεί να είναι ένας από τους παράγοντες που διατηρούν τη βαριά κατανάλωση, οδηγώντας κάποιον πίσω στο αλκοόλ ακόμη και μετά από μακροχρόνια αποχή. Αυτές οι μόνιμες αλλαγές στον εγκέφαλο επηρεάζουν επίσης τη λήψη αποφάσεων και συμβάλλουν στην πρώιμη γνωστική έκπτωση που σχετίζεται με την άνοια και το Alzheimer».
«Η “καλωδίωση” του εγκεφάλου έχει υποστεί βλάβη, πράγμα που σημαίνει ότι η διακοπή του αλκοόλ ή η λήψη καλύτερων αποφάσεων δεν είναι απλώς θέμα θέλησης. Μετά από ιστορικό στρες και κατανάλωσης, ο εγκέφαλος λειτουργεί διαφορετικά, και οι θεραπευτικές στρατηγικές μας πρέπει να μπορούν να αντιμετωπίσουν αυτές τις μακροχρόνιες αλλαγές.»
www.bankingnews.gr
Μια μελέτη από το University of Massachusetts Amherst διαπίστωσε ότι όταν οι άνθρωποι αρχίζουν να χρησιμοποιούν το αλκοόλ για τη διαχείριση του στρες στην πρώιμη ενήλικη ζωή, μπορεί να εμφανιστούν γνωστικά προβλήματα αργότερα στη ζωή, ακόμη και μετά από χρόνια αποχής!
Αυτές οι επιπτώσεις περιλαμβάνουν μειωμένη ικανότητα διαχείρισης μεταβαλλόμενων καταστάσεων, μεγαλύτερη τάση επιστροφής στο αλκοόλ κατά τη διάρκεια στρες, καθώς και γνωστική έκπτωση που συνδέεται με παθήσεις όπως η άνοια και η νόσος Alzheimer.
Τα ευρήματα, που δημοσιεύτηκαν στο Alcohol Clinical and Experimental Research, προσφέρουν μια εικόνα για το πώς το αλκοόλ αλλάζει τα κυκλώματα του εγκεφάλου και μπορεί να καθοδηγήσουν νέες στρατηγικές αντιμετώπισης των μακροχρόνιων επιπτώσεών του.
Οι επιστήμονες έχουν εδώ και καιρό αναγνωρίσει τη στενή σχέση ανάμεσα στο στρες και τη χρήση αλκοόλ. Η κατανάλωση μπορεί προσωρινά να μειώσει το στρες, αλλά ταυτόχρονα αποδυναμώνει τη φυσική ικανότητα του εγκεφάλου να το ρυθμίζει.
Με τον χρόνο, αυτό μπορεί να οδηγήσει σε αυξημένη κατανάλωση, ενώ οι κακές αποφάσεις που προκαλούνται από το αλκοόλ δημιουργούν ακόμη περισσότερο στρες. Αυτός ο κύκλος μπορεί να γίνεται όλο και πιο δύσκολο να σπάσει καθώς αλλάζει η λειτουργία του εγκεφάλου.
Πώς αλληλεπιδρούν στρες και αλκοόλ στον εγκέφαλο
«Το εργαστήριό μου μελετά τα νευρωνικά κυκλώματα που καθορίζουν τον τρόπο που παίρνουμε αποφάσεις», λέει η Elena Vazey, αναπληρώτρια καθηγήτρια βιολογίας στο University of Massachusetts Amherst και επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης.
«Όλοι γνωρίζουμε ότι το αλκοόλ συχνά οδηγεί σε κακές αποφάσεις, αλλά αναρωτηθήκαμε πώς η κατανάλωση στην πρώιμη ενήλικη ζωή, σε συνδυασμό με το στρες, επηρεάζει αυτά τα κυκλώματα καθώς μεγαλώνουμε. Αν καταλάβουμε πώς το αλκοόλ και το στρες αλλάζουν τα κυκλώματα του εγκεφάλου, μπορούμε να βρούμε καλύτερους τρόπους βοήθειας των ανθρώπων».
Με υποστήριξη από το Εθνικό Ινστιτούτο για την Κατάχρηση Αλκοόλ και τον Αλκοολισμό (NIAAA), η ομάδα της Vazey μελέτησε ποντίκια, των οποίων τα εγκεφαλικά συστήματα μοιάζουν με τα ανθρώπινα. Διαπίστωσαν ότι ο συνδυασμός αλκοόλ και στρες έχει ισχυρότερη επίδραση στον εγκέφαλο από κάθε παράγοντα ξεχωριστά.
Η έρευνα έδειξε επίσης ότι άτομα που βασίζονται στο αλκοόλ για να αντιμετωπίσουν το στρες στην πρώιμη ενήλικη ζωή είναι πιο πιθανό να επιστρέψουν στην κατανάλωση αργότερα στη ζωή, ακόμη και μετά από μεγάλα διαστήματα αποχής.
Αυτό δείχνει ότι οι συνδυασμένες επιπτώσεις στρες και αλκοόλ μπορούν να προκαλέσουν μόνιμες αλλαγές στη λειτουργία του εγκεφάλου.
Γνωστική έκπτωση στη μέση ηλικία και μειωμένη ευελιξία
Στη μέση ηλικία, η ικανότητα μάθησης φαίνεται σχετικά ανεπηρέαστη σε σύγκριση με τους ελαφρούς καταναλωτές αλκοόλ. Ωστόσο, η γνωστική ευελιξία, δηλαδή η ικανότητα προσαρμογής σε νέες καταστάσεις, μειώνεται σημαντικά.
«Η μέση ηλικία είναι το σημείο όπου τα προβλήματα αρχίζουν να συσσωρεύονται», λέει η Vazey.
«Γνωρίζουμε ότι το αλκοόλ αποτελεί παράγοντα κινδύνου για πρώιμη γνωστική έκπτωση, και είδαμε ότι αυτός ο συνδυασμός αλκοόλ και στρες δημιουργεί δυσκολίες προσαρμογής που εμφανίζονται επίσης στα πρώτα στάδια της άνοιας».
Μηχανισμοί του εγκεφάλου: Locus coeruleus και απόκριση στο στρες
Για να κατανοήσουν γιατί συμβαίνουν αυτές οι αλλαγές, οι ερευνητές επικεντρώθηκαν στο locus coeruleus (LC), μια περιοχή του εγκεφαλικού στελέχους που εμπλέκεται στη λήψη αποφάσεων και στην αντίδραση στο στρες τόσο σε ποντίκια όσο και σε ανθρώπους.
Σε έναν υγιή εγκέφαλο, το LC ενεργοποιείται κατά το στρες και απενεργοποιείται όταν αυτό τελειώσει.
Ωστόσο, σε εγκεφάλους με ιστορικό χρήσης αλκοόλ και στρες, αυτό το σύστημα δεν απενεργοποιείται σωστά, διαταράσσοντας τη λήψη αποφάσεων.
Οξειδωτικό στρες και μόνιμη εγκεφαλική βλάβη
Η ομάδα παρατήρησε επίσης σαφή σημάδια οξειδωτικού στρες στο LC, μιας μορφής κυτταρικής βλάβης που συναντάται συχνά στη νόσο Alzheimer.
Ακόμη και μετά από μεγάλα διαστήματα αποχής από το αλκοόλ, οι εγκέφαλοι ποντικιών μέσης ηλικίας που είχαν καταναλώσει μεγάλες ποσότητες αλκοόλ στο παρελθόν έδειξαν περιορισμένη ικανότητα ανάκαμψης.
«Ο εγκέφαλος μπορεί πραγματικά να δυσκολευτεί να ανακάμψει από ένα ιστορικό χρόνιου στρες και κατανάλωσης στην πρώιμη ενήλικη ζωή», λέει η Vazey.
«Πιστεύουμε ότι η οξειδωτική βλάβη μπορεί να είναι ένας από τους παράγοντες που διατηρούν τη βαριά κατανάλωση, οδηγώντας κάποιον πίσω στο αλκοόλ ακόμη και μετά από μακροχρόνια αποχή. Αυτές οι μόνιμες αλλαγές στον εγκέφαλο επηρεάζουν επίσης τη λήψη αποφάσεων και συμβάλλουν στην πρώιμη γνωστική έκπτωση που σχετίζεται με την άνοια και το Alzheimer».
«Η “καλωδίωση” του εγκεφάλου έχει υποστεί βλάβη, πράγμα που σημαίνει ότι η διακοπή του αλκοόλ ή η λήψη καλύτερων αποφάσεων δεν είναι απλώς θέμα θέλησης. Μετά από ιστορικό στρες και κατανάλωσης, ο εγκέφαλος λειτουργεί διαφορετικά, και οι θεραπευτικές στρατηγικές μας πρέπει να μπορούν να αντιμετωπίσουν αυτές τις μακροχρόνιες αλλαγές.»
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών